21/09/2017

Nienawiść do świata – o nowej książce Chantal Delsol

c5d4f1da_978-2011-83-2009-6

W 2 programie Polskiego Radia w audycji Lumen z red. Janem Pniewskim rozmawialiśmy na temat ostatniej książki Chantal Delsol – francuskiej myślicielki, uczennicy Hanach Arendt – zatytułowanej “Nienawiść do świata. Totalitaryzmy i ponowoczesność”. Autorka przekonuje, że żyjemy w epoce demiurgii a nasi demiurgowie krążą po tej samej orbicie co ubiegłowieczne totalitaryzmy Chociaż nie żyjemy w żadnym reżimie totalitarnym, to jednak wciąż należymy do społeczeństw ponowoczesnych, gdzie pozostajemy przedmiotem obróbki w rękach tych, którym po prometejsku marzy się nowy człowiek.

Zapraszam do wysłuchania audycji na stronach Polskiego Radia.

18/09/2017

Europa – kryzys i nadzieja – konferencja

W imieniu organizatorów: Fundacji Dzieło Nowego Tysiąclecia i Teologii Politycznej pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy oraz auspicjami Jego Eminencji kardynała Kazimierza Nycza zapraszam na konferencję:

Europa – kryzys i nadzieja

10 października 2017 roku

Europa
W Europie, w drugiej połowie XX wieku projekt integracji między państwami, zrodził nadzieję na stworzenie trwałych i niepodważalnych więzów zabezpieczających europejskie narody przed wojną.

Na początku XXI wieku projekt ten, którego politycznym wyrazem jest Unia Europejska, przeżywa poważny kryzys. Jednym z jego źródeł jest niedocenienie istoty duchowego rdzenia jedności wspólnoty. To właśnie wartości, na których ugruntowano wspólnotę państw stały się podwalinami pod europejską tożsamość i jedność.

Jan Paweł II mówił: „Nie będzie jedności Europy dopóki nie będzie ona wspólnotą ducha…”

Rozpoczęcie konferencji poprzedzi Msza Święta w kościele akademickim na Krakowskim Przedmieściu o godzinie 8:00, której przewodzić będzie kardynał Kazimierz Nycz.

Konferencja odbędzie się na Zamku Królewskim w Warszawie – Nowa Izba Poselska, obowiązuje rejestracja: pod telefonem 22 791 793 022 lub mailem redakcja@teologiapolityczna.pl

Ramowy program:

bp Grzegorz Ryś “Źródła kryzysu, źródła nadziei”

dr Dariusz Karłowicz, “Sejsmiczna Europa”

prof. John Milbank, “Przywracając europejską tożsamość”

Komentatorzy do panelu I: prof. Zbigniew Stawrowski (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego); ks. prof. Jacek Grzybowski (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego); prof. Dariusz Gawin (Polska Akademia Nauk); dr hab. Paweł Skibiński (Uniwersytet Warszawski)

prof. Andriej Kurajew, “Prawosławie w Rosji: Mroczne widmo vs Nowa nadzieja”

prof. Szewach Weiss, “Europa wczoraj i dziś. Judeochrześcijańskie dziedzictwo kontynentu”

prof. Marek A. Cichocki, “Sekretna mapa Europy”

Komentatorzy do panelu II: ks. prof. Piotr Mazurkiewicz (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego); prof. Krzysztof Koseła (Uniwersytet Warszawski); Bronisław Wildstein
(pisarz, publicysta, redaktor)

09/09/2017

Pomiędzy wiedzą a wiarą – rozmowa w Polskim Radiu

Znalezione obrazy dla zapytania Willem Drees "Nauka wobec wiary. Spory, debaty, konteksty".

W 2 programie Polskiego Radia w audycji Lumen z red. Janem Pniewskim rozmawialiśmy na temat wydanej ostatnio książki Willema Dreesa “Nauka wobec wiary. Spory, debaty, konteksty”.

Konflikty, napięcia i dysonanse pomiędzy teoriami współczesnej wiedzy, a doktrynami tradycyjnych religii, to obecnie przedmiot niekończących się dyskusji. O tym co dzieje się obecnie w skomplikowanej sferze debat i pseudodebat o religii i nauce można posłuchać w naszej rozmowie.

 

Audycji można posłuchać na stronach Polskiego Radia.

 

23/06/2017

Odwiedzić Sokratesa w więzieniu … refleksje z czytania Platona

Kriton3

Po obejrzeniu szczególnego spektaklu, jaki w mokotowskim więzieniu zorganizowała Teologia Polityczna, nasunęło mi się kilka refleksji, którymi chciałem podzielić się i na łamach portalu  TP i na swojej stronie internetowej. Zapraszam do lektury:

Choć to smutne, to niestety jesteśmy jednak świadkami postępującego upadku i degradacji humanistyki. Reformy szkolnictwa nastawione na innowacyjność rynku, wynalazczość i korelację edukacji z biznesem sprawiają, że znikają z kultury, a szczególnie z pola zainteresowania młodych ludzi, klasyczne tematy humanistyczne – pytania o istotę rzeczywistości, o racje ludzkiego działania, godziwość postaw moralnych czy sens cierpienia, śmierci, zachowania prawości w czasach podłych i złych. Nie ma wielkich szans na rozmowę o tym w dzisiejszej szkole, ale co gorsza, nie ma na nią szans również na współczesnych polskich uniwersytetach. Uczelnie, szczególnie o profilu humanistycznym, które w założeniu swym powinny być przestrzenią debaty i refleksji, stały się miejscem korporacyjnego wyścigu w sztafecie uczelnianych karier. Klasyka literatury filozoficznej i związana z nią głębia humanistycznych pytań, są coraz częściej postrzegane jako bezużyteczne dodatki, które należy usunąć z procesu nauczania przede wszystkim po to, by wprowadzać nowatorstwo i konkurencję. Promuje się kwalifikacje techniczne, które można zmierzyć i ocenić w sposób ilościowy, szybko sprawdzając ich praktyczność na rynkach ekonomicznych. Dziś doszło do tego, że dla przeciętego współczesnego inteligenta to fizyka, odkrywająca najbardziej fundamentalne prawa Wszechświata, jest wiedzą jedyną i prawdziwą. Filozoficzne pytania dotyczące spraw egzystencjalnie subtelnych traktuje się jak niepotrzebny nikomu, jałowy dyskurs. Tę pogardę dla rzekomej bezproduktywności filozofii, widać najbardziej z techniczno-pragmatycznej perspektywy nauk, które służą ludzkiemu zdrowiu, przedłużaniu życia czy upowszechnianiu cyfrowych wynalazków, czyniących nasze bycie bardziej komfortowym.

Wszystko to sprawiło, że obecny uniwersytet, skupiony na zdobywaniu projektów, grantów i punktów za publikacje, coraz rzadziej rodzi wielkie idee, zapraszając do rzeczywistych debat na tematy fundamentalne. Czynią to na szczęście inne środowiska i wspólnoty. Do niech bez wątpienia należy Teologia Polityczna. To dzięki ich inicjatywie, 8 czerwca 2017 roku w Warszawie, w mokotowskim więzieniu, mogliśmy być świadkami szczególnego wydarzenia: czytania przez parę aktorów: Tomasza Marzeckiego i Janusza Zadurę – na więziennym korytarzu, między kratami poszczególnych cel, siedząc na prostych więziennych stołkach – platońskiego dialogu Kriton. Rozmowę filozofów zaaranżowano w murach więzienia, w którym w najczarniejszych latach stalinowskich prześladowań dokonało się bestialstwo sądowych mordów i haniebnych wyroków. Właśnie tu – gdzie w celach śmierci oczekiwali na wyrok bohaterowie ZWZ AK, marzący o suwerennej wolnej od niemieckiego i bolszewickiego totalitaryzmu Polsce żołnierze niepodległościowego podziemia – rozegrano mistyczny wręcz dialog sprzed prawie dwóch i pół tysiąca lat. Rozmowę mistrza i ucznia, mędrca i adepta mądrości. Tylko w tej szczególnej scenerii mogło ożyć, stać się wręcz namacalne, spotkanie, kiedy Kriton przychodzi do Mistrza Sokratesa, by oznajmić mu najsmutniejszą z nowin: oto do Aten przybędzie niedługo statek z Delos, co oznacza zakończenie zawieszenia kary śmierci i nieuchronne wykonanie na Sokratesie wyroku ateńskiego sądu. Kriton wiedząc, jak wszyscy uczniowie, że mędrzec jest niewinny, skazany niesprawiedliwie przez zawiść i intrygę, chce w tej więziennej rozmowie zaproponować mu ucieczkę. Strażnik da się przekupić, bez problemu więc można szybko zbiec, by uchronić życie. Udać się do Tesalii bądź innych miast greckich, by dalej filozofować, czynić uczniów… wymknąć się śmierci i niesprawiedliwym wyrokom. Kriton miłuje Sokratesa, chce dla niego jak najlepiej, stąd pragnie za wszelką cenę wydostać go z celi śmierci…

Gdzież lepiej wybrzmiałyby słowa – o niesprawiedliwych wyrokach, krzywdzących osądach, cierpliwym i pełnym napięcia oczekiwaniu na śmierć – jak nie w murach mokotowskiej katowni. Dzięki organizatorom i twórcom tego miniteatru mogliśmy – kilkadzisiąt osób siedzących w ciemnym korytarzu więzienia – dotykalnie doświadczyć napięcia, jakie rodzi się, gdy niesprawiedliwość ukazuje swą miażdżącą potęgę, a ludzie szlachetni i prawi pragną uciec przed nieprawością i śmiercią. Jaka ogromna siła wybrzmiewa w sokratejskich słowach, że „gdzie chodzi o sprawiedliwość, i niesprawiedliwość, i hańbę, i piękno, i dobro, i zło, nigdy nie należy kierować się opinią szerokich rzesz, że żadnym sposobem nie powinno się popełniać zbrodni dobrowolnie, bo czy zbrodnia nigdy nie jest ani dobra, ani piękna”.

Słuchając w mokotowskim więzieniu przejmującej rozmowy starożytnych mędrców, można było dotknąć tego, czego niestety nie mamy szansy doświadczyć na współczesnych polskich uniwersytetach – namacalności idei, które nie zatraciły nic ze swej aktualności, nie utraciły blasku i patosu, tak potrzebnego filozoficznym refleksjom. Uczelniana rutyna poryła je warstwą szarego pyłu obojętności, sprawiając, że młodzi kwitują dziś platońskie dialogi wzruszeniem ramion. Jednak, gdy życie postawi nas w sytuacjach skrajnie granicznych – a tego nigdy nie można wykluczyć – wobec jawnego zła, bestialstwa niesprawiedliwości, rozpaczy i utraty bezpieczeństwa, gdzie znajdziemy siłę, by zachować wewnętrzną godność człowieczeństwa? Ponowoczesny uniwersytet skupiony na biurokratycznych procedurach odrzucił już chrześcijaństwo jako fundament kultury, teraz dokonuje dekonstrukcji klasyki, nie ofiarowując w zamian nic, co warte byłoby heroizmu. Paradoksalnie w więzieniu, gdzie Teologia Polityczna zainscenizowała dialog o zachowaniu prawości w cieniu śmierci, można było pokazać młodzieży, że każda niesprawiedliwość i zbrodnia są hańbą i nigdy nie można ulec ich przewrotnej sile. Warto więc było w czerwcowy wieczór wejść wraz z przyjaciółmi w złowrogie mokotowskie mury, by odwiedzić Sokratesa w więzieniu…

Relacje z przedstawienia zorganizowanego w wiezieniu na Rakowieckiej można zobaczyć TUTAJ.

15/06/2017

Św. Faustyna i Eycharystia

 adoracja011

Na stronach Teologii Politycznej ukazał się mój tekst ukazujący jak św. s. Faustyna przeżywała tajemnice Najświętszej Eucharystii. Dzienniczek uczy nas, że prawdziwymi chrześcijanami stajemy się wtedy, gdy pozwalamy formować się w szkole Eucharystii. Tylko dzięki temu razem tworzymy Kościół przepełniony służebną miłością wynikającą z Sakramentu Miłości. W tak ukształtowanej wspólnocie wiary, nawet w wielkim bólu jaki niesie ze sobą życie zarówno pojedynczego człowieka jak i całej ludzkości – nędza, choroby, samotność, przemoc i głód – możliwe będzie realizowanie Bożych przykazań i kroczenie drogą nadziei. Co więcej – wyłaniająca się z kart Dzienniczka istota tego sakramentu ma charakter społeczny polegający na wyraźnym wezwaniu do budowania pośród ludzi i różnorakich wspólnot prawdziwego pokoju poprzez zabieganie o sprawiedliwość, pojednanie i przebaczenie, tak by zawsze mieć w sobie szacunek dla godności każdego człowieka. Tylko dzięki temu Eucharystia może stać się w życiu tym, co sama oznacza w swej celebracji – nieustanną próbą wytrwałego budowania cywilizacji miłości.

Zapraszam do lektury: Szkoła Eucharystii siostry Faustyny Kowalskiej

04/06/2017

O autorytetach w Civitas Christiana

Civitas-Christiana

W najnowszym czerwcowym numerze miesięcznika „Civitas Christiana” opublikowałem artykuł zatytułowany Autorytet siłą kultury. Zaznaczyłem, że absolutyzując w procesie kształtowania cywilizacji i kultur wolność, swobodę i różnorodne możliwości, zapomnieliśmy, iż istotą każdej wspólnoty, społeczności bądź grupy jest jakiś rodzaj hierarchii. Bez słusznego podziału na tych, którzy kierują i rządzą, a tych którzy słuchają i wykonują zadania, nie dokona się żaden poważny rozwój i skuteczna praca. Jednak uznanie czyjejś zwierzchności i aprobata dla hierarchii ma swe właściwe źródło i wewnętrzny sens tylko wtedy, gdy zostaje oparta na mocy autorytetu. Stąd akceptacja i wzmacnianie autorytetu stanowi naturalny porządek każdej ludzkiej wspólnoty. Zachęcam do lektury.

Autorytet-1Autorytet-2

08/04/2017

Najsłynniejszy proces sadowy – Jezus przed Poncjuszem Piłatem

ecce

W poranek Wielkanocny 16 kwietnia o godz. 6.30 w 2 programie Polskiego Radia w audycji Lumen z red. Janem Pniewskim rozmawialiśmy na temat wydanej ostatnio książki włoskiego myśliciela i filozofa Giorgio Agmbena a zatytułowanej Piłat i Jezus.

Poncjusz Piłat, prefekt Judei, inspirował najwybitniejszych twórców kultury europejskiej. Tym razem tę tajemniczą postać i jej relację z Jezusem analizuje Giorgio Agamben, zastanawiając się, dlaczego spotkanie tego, co boskie, i tego, co ludzkie, przybrało postać procesu prawnego.

O randze Piłata świadczy fakt, że poza Jezusem i Maryją jest on jedynym człowiekiem, którego imię pojawia się w chrześcijańskim Credo. Nikt inny nie został też opisany przez Ewangelistów równie szczegółowo pod względem psychologicznym ‒ to jedyna postać, która okazuje tak różne emocje. Istnieje zarówno „czarna”, jak i „biała” legenda Piłata – np. w Kościele etiopskim jest uznawany za świętego!
Agamben w swej erudycyjnej, lecz bardzo przystępnej książce książce stawia pytania frapujące zarówno dla wierzących, jak i dla niewierzących. Czy Piłat był jedynie wykonawcą Bożego planu, czy kimś więcej? Był odważny i zdecydowany, czy też tchórzliwy? Na ile proces Jezusa przebiegał zgodnie z procedurami prawa rzymskiego? Kto tak naprawdę był w nim sędzią? I czy w ogóle można mówić o procesie, skoro nie zapadł wyrok?

Audycji można posłuchać na stronach Polskiego Radia.

 

07/04/2017

Zło i polityka

Tindaro Screpolato

Na stronie internetowej Teologii Politycznej Co Tydzień podjęto ważny temat zła i diabelskości w życiu publicznym. W tekście Diabelskie deformowanie polityczności, czyli destrukcja świata idei starłem się pokazać, że choć polityka jest domeną relacji, spotkania, wspólnego działania i nie ma pólis z jego fenomenem polityczności, bez bycia razem, kolektywnych celów i zadań, to diabeł jako kłamca przez fałsz w pierwszym rzędzie wypacza naturalne wspólnotowe działania. Polityka – roztropna refleksja grupy ludzi nad sposobami realizacji dobra wspólnego – stała się areną kłamstw, obietnic bez pokrycia, słów bez czynów, gołosłownych zapewnień. Kłamstwa i krętactwa zaczęły stanowić sedno politycznych wystąpień. Wzmocnieniem kłamliwych taktyk stała się manipulacja jako najskuteczniejsza metoda uwodzenia, przekonywania do niegodnych racji, zapewniania o dobru przy jednoczesnej świadomości, że rzeczy mają się zupełnie inaczej. To sprawia, że dziś techniki manipulacyjne – nazwane dla niepoznaki technikami public relations (PR), kreatywnością pomysłów, zdolnościami perswazji i chwytami retorycznymi – stanowią najważniejszą treść politycznego trudu. Albowiem w polityce liberalnych demokracji ten, kto nie przekonuje, ten nie zwycięża. Zachęcam do lektury.

Sposób na filozofię

sposobSposób na filozofię. Kluczowe zagadnienia z dydaktyki przedmiotowej

red. Jacek Grzybowski, Agnieszka Jaworska, Anna Kazimierczak-Kucharska, Agnieszka Norwa, Andrzej Waleszczyński, Sabina Lucyna Zalewska
Liber Libri 2017

Każdy z nauczających na swój sposób przekazuje zdobytą wiedzę. Jednak nauczanie filozofii zawsze stanowiło wyzwanie zarówno dydaktyczne, jak i kulturowe. Uczący filozofii znajdują się w szczególnej sytuacji. Dzieje się tak, ponieważ muszą oni rozstrzygnąć zarówno to, na ile będą ujawniać swoje przekonania, jak i mieć świadomość, że ich osobista postawa wpływa, bardziej niż w przypadku nauczyciela fizyki czy chemii, na sposób zrozumienia i przyswojenia wykładanych treści. Czytaj dalej →

Uciec z krainy zapomnienia

uciecUciec z krainy zapomnienia

ks. Jacek Grzybowski
Teologia Polityczna, Warszawa 2016

Książka „Uciec z krainy zapomnienia” stara się przekonać współczesnego czytelnika, że historia, a zwłaszcza historia myśli, historia filozofii jest wciąż fascynującym i inspirującym obszarem studiów. Prezentując eseje -€“ pisane lekkim piórem, a jednocześnie naukowo rzetelne -€“ na temat gigantów przeszłości (Platon, Boecjusz, św. Tomasz) autor pokazuje, że my, współcześni, jesteśmy dłużnikami dawnych wieków. Narracyjny rozmach i analityczna głębia służą tej samej sprawie. Idąc od starożytnej filozofii śmierci do współczesnej śmierci filozofii, autor raz jeszcze rozważa historię, która nie łudzi nadzieją stojącego za rogiem happy endu. Zamknięci w pułapce języka i czasu musimy podjąć trud myślenia od początku -€“ wziąć do rąk Fedona, wejść do celi Boecjusza, rozsupłać dystynkcje scholastyków, posłuchać współczesnych. Filozofia, która nie niesie pocieszenia, podobnie jak człowiek, który zgubił drogę, powinna wrócić do rozdroża, ponownie przemyśleć fundamenty.

Zapisz

1 2 3 4 5 . . . 15 Następna